Dordtse slagersdochter aan de top

Dordrecht heeft veel bekende musici voortgebracht, zowel mannelijke als vrouwelijke. Het is te betreuren dat namen als Willem Kes en Wilhelmine Gips, in de negentiende eeuw vooraanstaande musici met nationale en internationale bekendheid, nu zo goed als vergeten zijn. Dat geldt ook voor zangeres Cornélie van Zanten (1855-1946). Zij heeft zowel Gips als Kes gekend en schopte het nog veel verder dan die twee.

Het is onbegrijpelijk, dat Cornélie uit het collectieve geheugen van de Dordtenaren is verdwenen. Zij behoorde tot de absolute top. Alles wat deze Dordtse aanraakte veranderde in goud, leek het wel. Ze stond op de grootste podia van Europa, werkte met Gustav Mahler, trad op voor de Russische tsaar en ging op tournee door de Verenigde Staten. Later, als zangdocente, kreeg ze jonge talenten onder haar hoede die het dankzij haar ook weer heel ver schopten. Zangeres Jo Vincent was zo iemand.

Toch kwam Cornélie niet uit de elite van de stad, wat je misschien zou verwachten. Ze was een slagersdochter en groeide op in een van de armste buurten van Dordrecht. Na wat speurwerk in het archief ontdekte ik, dat zij geboren is op het adres C172. Haar vader was Izaak van Zanten en haar moeder had de prachtige naam Heiltje Rijshouwer. Alleen dat adres C172 was lastig te achterhalen. Volgens het archief was dat op den Riedijk, maar waar precies?

Gelukkig kan ik in die situaties een beroep doen op de Dordtse historicus Cees Esseboom. Op de een of andere manier weet hij altijd precies welke plek bij dit soort antieke plaatsaanduidingen hoort. Binnen de kortste keren heeft hij boven water dat het adres C172 zich ‘vier pandjes ten oosten van het Melkpoortje’ bevindt.

In vroeger tijden had ik nu mijn jas aangetrokken en was ik op pad gegaan om aan de Riedijk een kijkje te nemen. Tegenwoordig volstaat het om Google Maps te openen. Ik zoom in op het vierde pandje rechts van de Melkpoort en voilá: daar heb ik het al gevonden. Op Google Maps is Cornélies geboortehuis niet meer dan een vierkantje tussen een lange rij vierkantjes. Om de voorgevel van het pand te zien klik je op de 3-D knop van Google Earth en… hopla! Daar duikel ik, virtueel weliswaar, naar de begane grond.

Bij wat zich nu op mijn beeldscherm openbaart, kan ik mijn ogen niet meteen geloven. Een schitterende art-decowinkelpui, met kozijnen van kastanjekleurig hout, prachtig bewerkt met houtsnijwerk. Veel glas-in-lood en… over de hele breedte in goudkleurige letters: vleeschhouwerij. En dan is er nog dat paneel boven de ingang waarop staat: M.van As, voorheen I. van Zanten en Zoon.

I. van Zanten! Dat móét wel Izaak van Zanten zijn, Cornélies vader. Dit is onmiskenbaar het huis waar de zangeres is geboren en opgegroeid. Nu zit er voor mij niets anders op dan toch mijn jas aan te trekken. Want zo’n bijzonder pandje… dat wil ik met eigen ogen gaan bekijken.

 

Cornélie van Zanten is een van de vrouwen die ik beschrijf in mijn boek Dochters van Dordrecht.