Blog 5. Een koets, een paard of een draagstoel?

Als een horige ploeg ik door de eerste eeuwen van mijn stad. Tot ik in de vijftiende eeuw aankom en daar een vrouw ontdek die het behoorlijk aan de stok heeft gehad met Dordrecht. Haar naam verklap ik nog niet. Al zullen de geschiedeniskenners onder ons wel een vermoeden hebben als ik vertel dat zij de stad belegerd heeft. Jawel, je leest het goed: in de vijftiende eeuw heeft een vrouw haar legers op Dordrecht afgestuurd. Of ze de stad ook heeft ingenomen verklap ik ook nog niet. Dat komt allemaal in het boek Dochters van Dordrecht te staan.

Maar het leek me wel aardig hier een anekdote te vertellen over het geschiedkundig onderzoek naar dit verhaal. Daarbij stuitte ik namelijk op een interessant probleempje. Deze vrouw, een gravin, reisde in de zomer van 1417 door de Hollandse en Zeeuwse gewesten. Hoewel niet meer is te achterhalen hoe ze dat deed, leek het me vanzelfsprekend dat zo’n vrouw zich met een koets verplaatste. Een deftige koets, stelde ik me zo voor. Met zes paarden ervoor en een koetsier op de bok.

Totdat een goede vriend aan wie ik het verhaal liet lezen mij vertelde, dat er aan het begin van de vijftiende eeuw nog helemaal geen koetsen waren! Eerst kon ik dat niet geloven, maar na wat googelen ontdekte ik dat hij gelijk had. De koets is pas aan het eind van de vijftiende eeuw uitgevonden in Hongarije. Daar werd het een koc genoemd, wat in het Nederlands is verbasterd tot koets.

Alles goed en wel, maar hoe moest ik mijn gravin dán laten reizen? Hooggeplaatsten werden in die tijd vaak met een draagstoel vervoerd, ontdekte ik nu. Maar gezien de afstanden die afgelegd moesten worden, leek me dat onwaarschijnlijk. En dus zat er niets anders op: ik moest de gravin op een paard zetten. Zo liet ik haar, geëscorteerd door een grote troep ridders, op Dordrecht afrijden.

Of ze dat precies zo gedaan heeft, is zoals gezegd niet meer na te gaan. Wel staat vast dat zij enige tijd later haar legers op Dordrecht afstuurde. Hoe dat is afgelopen? Dat vertel ik uitgebreid in het boek!

 

Foto: een koets in de negentiende eeuw. Bron: Regionaal Archief Dordrecht