Blog 17. Dordtse slagersdochter aan de top

Voor het boek Dochters van Dordrecht heb ik opnieuw een zeer interessante vrouw uit de muziekwereld ontdekt. Eerder deed ik al onderzoek naar Wilhelmine Gips, in de negentiende eeuw een van de beste zangeressen van Nederland en nu zo goed als vergeten. Inmiddels ben ik erachter dat onze stad nóg zo’n parel heeft voortgebracht: Cornélie van Zanten (1855-1946).

Het is onbegrijpelijk, dat deze Cornélie uit het collectieve geheugen van de Dordtenaren is verdwenen. Zij behoorde tot de absolute top. Alles wat deze Dordtse aanraakte veranderde in goud, leek het wel. Met haar schitterende altstem stond ze op de grootste podia van Europa. Ze werkte met Gustav Mahler, trad op voor de Russische tsaar en ging op tournee door de Verenigde Staten, om een paar wapenfeiten te noemen. Later, als zangdocente, kreeg ze jonge talenten onder haar hoede die het dankzij haar ook weer heel ver schopten. Zangeres Jo Vincent was zo iemand.

Toch kwam Cornélie niet uit de elite van de stad, wat je misschien zou verwachten. Ze was een slagersdochter en groeide op in een van de armste buurten van Dordrecht. Na wat speurwerk in het archief ontdekte ik, dat zij geboren is op het adres C172. Haar vader was Izaak van Zanten en haar moeder had de prachtige naam Heiltje Rijshouwer. Alleen dat adres C172 was lastig te achterhalen. Volgens het archief was dat op den Riedijk, maar waar precies?

Gelukkig kan ik in die situaties een beroep doen op de Dordtse historicus Cees Esseboom. Op de een of andere manier weet hij altijd precies welke plek bij dit soort antieke plaatsaanduidingen hoort. Binnen de kortste keren had hij boven water dat het adres C172 zich ‘vier pandjes ten oosten van het Melkpoortje’ bevindt. Hoe hij dat doet is me een raadsel. Op een dag ga ik hem dat geheim nog eens ontfutselen. Voor nu was ik uit de brand: ik wist waar Cornélie van Zanten geboren was en kon mijn onderzoek vervolgen.

In vroeger tijden had ik nu mijn jas aangetrokken en was ik op pad gegaan om aan de Rietdijk een kijkje te nemen. Tegenwoordig volstaat het om Google Maps te openen. Ik zoomde in op het vierde pandje rechts van de Melkpoort en voilá: daar had ik het al gevonden. Op Google Maps is Cornélies geboortehuis niet meer dan een vierkantje tussen een lange rij vierkantjes. Dankzij de luchtfoto’s van Google Earth krijg je het dak te zien, maar om het pand écht te kunnen bekijken moet je naar de voorgevel. Ook dat is dezer dagen geen enkel probleem. Ik klikte op de 3-D knop van Google Earth en… hopla! Daar duikelde ik, virtueel weliswaar, naar de begane grond.

Bij wat zich nu op mijn beeldscherm openbaarde, kon ik mijn ogen niet meteen geloven. Ik zag een schitterende art deco winkelpui, met kozijnen van kastanjekleurig hout, prachtig bewerkt met houtsnijwerk. Veel glas-in-lood en… over de hele breedte in goudkleurige letters: vleeschhouwerij. En dan was er nog dat paneel boven de ingang waarop stond: M.van As, voorheen I. van Zanten en Zoon.

I. van Zanten! Dat móést wel Izaak van Zanten zijn, Cornélies vader. Dit was onmiskenbaar het huis waar de zangeres is geboren en opgegroeid. Nu zat er voor mij niets anders op dan toch mijn jas aan te trekken. Want zo’n bijzonder pandje… dat wilde ik met eigen ogen bekijken.