Blog 8. Het dagboek van een vroedvrouw uit 1850

Het toeval wil dat ik er vlakbij woon. Een paar honderd meter van mijn huis ligt het straatje De Hellingen. Het is een van de lelijkste gedeeltes van Dordrecht. Met vierkante, kleurloze kantoorpanden, parkeergarages en weinig groen.

De Hellingen anno 2018

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Vroeger zag het er hier heel anders uit, weet ik sinds kort. Niet dat het hier ooit móói was. De omgeving van De Hellingen was altijd een van de armste wijken van de stad. Min of meer een krottenwijk, propvol met kleine, dicht op elkaar gebouwde woningen. Een buurt voor paupers en uitschot. Als ‘nette’ Dordtenaar kwam je daar liever niet.

Een plattegrond toont de smalle straatjes en dichte bebouwing aan de Hellingen

In die straatarme buurt net buiten de stadsmuur woonde rond 1850 Vrouw Waltman, een vroedvrouw die zeker ook in Dochters van Dordrecht aan bod gaat komen. Want haar verhaal is zeer interessant. Na de dood van haar man moest ze in haar eentje de kost gaan verdienen voor haar twee kinderen. Ik heb enigszins boven water kunnen halen hoe ze dat deed omdat, heel toevallig, haar dagboek bewaard is gebleven. Een schriftje met vergeelde bladzijdes, dat ik met grote bewondering én verwondering heb zitten lezen.

Bewondering omdat tussen de regels door voelbaar is wat een krachtige vrouw dit is geweest. Ze slaagde er toch maar mooi in zich te handhaven, in haar eentje, in die schreeuwend arme 19deeeuw. En verwondering voelde ik omdat, zo dicht bij mijn huis, de wereld er zo compleet anders heeft uitgezien. Charles Dickens had hier moeten rondlopen. Hij had veel inspiratie kunnen opdoen.

Het dagboek van Vrouw Waltman

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Om iets meer te weten te komen over de verloskunde in de 19de eeuw reisde ik onlangs naar Urk. Daar bevindt zich de Catharina Schrader Stichting. Catharina was van 1693 tot 1745 vroedvrouw in Dokkum en van haar is óók een dagboek bewaard gebleven. Meer informatie over deze stichting staat op de website: catharinaschraderstichting.nl.

Loes Schultz – zelf ook jarenlang werkzaam als verloskundige– is de bezielende kracht achter deze stichting. Ze was graag bereid mij te vertellen over hoe haar beroep in vroeger eeuwen werd beoefend. Dat deed ze in een loods op een industrieterrein nét buiten het vissersplaatsje. Daar is de collectie van de stichting ondergebracht. Loes leidde mij langs lange rijen boeken en dozen met historische instrumenten. Zoals de bekende ‘toeters’, oude stethoscopen, verlostangen en ‘bekkenpassers’…

Voldaan reed ik na afloop weer naar huis. Het was een leerzame middag geweest. Voor de Catharina Schrader Stichting hoop ik dat er nog eens een geschikte plek gevonden wordt om de collectie te exposeren. Want het is jammer dat al die prachtige, historische voorwerpen nu op een industrieterrein liggen te verstoffen.

Het huidige onderkomen van de Catharina Schrader Stichting in Urk