Vier Dordtse Dochters in de Trinitatiskapel

LEZING: VIER DORDTSE VROUWEN

Alle stoelen waren bezet in de Trinitatiskapel op dinsdag 17 september 2019. De belangstelling was groot voor de lezing die ik daar op uitnodiging van de Vereniging Oud Dordrecht hield. Ik vertelde over vier vrouwen die in mijn boek Dochters van Dordrecht aan bod komen. Afgaande op de uitsluitend positieve reacties achteraf, durf ik wel te concluderen dat het publiek enthousiast was.

Van alle vier de vrouwen behandelde ik een belangrijke gebeurtenis uit hun leven:

Over Maria van Berckel, de echtgenote Van Cornelis de Witt, vertelde ik hoe zij haar man overhaalde om toch zijn handtekening te zetten onder een belangrijk document. Aanvankelijk wilde hij dat niet. “Ik ga liever dood dan dat ik teken”, schijnt Cornelis zelfs gezegd te hebben. Maria voelde dat haar man een verkeerde keuze maakte en zette hem voor het blok: “Als gij niet tekent, ga ik achter uit en zeg ik u adieu…” Maria leefde in een tijd dat vrouwen dergelijke taal niet gauw bezigden en zeker niet tegen een man. Maar Maria stond bekend als een sterke vrouw naar wie geluisterd werd. En inderdaad: Cornelis plaatste mokkend zijn handtekening…

De Dordtse zangeres Wilhelmine Gips woonde in 1869 een tijdje in Baden Baden, waar zij lessen nam bij zangeres en zangdocente Pauline Viardot-Garcia.  Madame Viardot was niet zomaar een zangeres: zij was wereldberoemd. Niets minder dan een diva. In haar tuin had zij een klein operahuis laten bouwen, waar zij soms zelf optrad en waar ook af en toe haar leerlingen het podium mochten betreden. Onder het publiek bevonden zich vele beroemdheden en belangrijke personen, zoals de koningin van Pruisen. Ook Wilhelmine Gips heeft er een keer gezongen.

Bibliothecaresse Mej. P.A.L Snouck Hurgronje werd door de Dordtse bevolking meestal Juffrouw Snouck genoemd. Zij was directrice van de Dordtse bibliotheek tussen 1904 en 1940. Onder haar leiding was de Dordtse Openbare Leeszaal & Bibliotheek de eerste én een van de beste van Nederland. Een hoogtepunt in haar carrière was de heropening van de bibliotheek na een grootscheepse verbouwing in 1939. Bij die gelegenheid werd ze ook geridderd. Het was tevens het einde van haar carrière, want eind april 1940 ging ze met pensioen.

Schrijfster Marie Schmitz stond altijd een beetje in de schaduw van haar tijdgenote Top Naeff. Dat is niet helemaal terecht, want ook Schmitz had een behoorlijke staat van dienst. In 1953, het jaar waarin Top Naeff kort voor haar dood tot ereburgeres van Dordrecht was benoemd, beleefde ook Marie Schmitz haar finest hour: ze werd geridderd. Bij die gelegenheid was ze het stralende middelpunt tijdens een grote receptie in Teekengenootschap Pictura.